Utrata pracy to, według skali stresu Holmesa-Rahe’a, jedno z najbardziej obciążających doświadczeń życiowych. Uderza w nasze fundamentalne poczucie bezpieczeństwa, niszczy codzienną rutynę, a przede wszystkim – brutalnie uderza w poczucie własnej wartości. Masz pełne prawo czuć się teraz rozbita, zła lub zdezorientowana. To naturalna, biologiczna i psychologiczna reakcja na stratę.
W kontekście NLP (Programowania Neurolingwistycznego) ogromny stres związany z utratą pracy wynika często z tzw. „pomieszania poziomów”. Kiedy tracimy etat, nasz mózg bardzo często błędnie interpretuje zdarzenie zewnętrzne jako dowód na naszą osobistą ułomność.
Aby przerwać to niszczące połączenie, jedną z najskuteczniejszych technik jest Praca z Poziomami Logicznymi Roberta Diltsa. Pozwala ona „rozmontować” stres na czynniki pierwsze i oddzielić Twoją tożsamość od Twojego dawnego stanowiska.
Technika Poziomów Logicznych: Oddzielanie tożsamości od roli
Technika ta zakłada, że nasze doświadczenia funkcjonują na kilku poziomach. Kiedy tracisz pracę, problem pojawia się na najniższym poziomie (Środowisko), ale ból odczuwasz na najwyższym (Tożsamość). Przejście przez ten proces – najlepiej z kartką i długopisem – pozwala przywrócić obiektywizm i odzyskać poczucie kontroli.
Odpowiedz sobie szczerze (na piśmie) na poniższe pytania, przechodząc od dołu do góry:
1. Poziom Środowiska (Zdarzenie zewnętrzne)
- Pytanie: Co dokładnie się wydarzyło, gdzie i kiedy?
- Cel: Sprowadzenie sytuacji do suchych faktów, bez emocji.
- Przykład: „W zeszły piątek, w biurze w Warszawie, moja firma dokonała redukcji etatów i moje stanowisko zostało zlikwidowane.” (To jest fakt – nie ma tu nic o Twojej wartości).
2. Poziom Zachowania (Twoje reakcje i działania)
- Pytanie: Co robiłam w tej pracy i co robię teraz?
- Cel: Zauważenie swoich działań.
- Przykład: „Przez ostatnie dwa lata codziennie rzetelnie wykonywałam swoje obowiązki. Teraz przeglądam ogłoszenia i porządkuję swoje CV.”
3. Poziom Umiejętności i Kompetencji (Twój osobisty kapitał)
- Pytanie: Jakie twarde i miękkie umiejętności zdobyłam w tej firmie, których nikt mi nie zabierze?
- Cel: Uświadomienie sobie, że utrata miejsca pracy nie oznacza utraty zasobów.
- Przykład: „Zabieram stamtąd świetną znajomość programów analitycznych, umiejętność negocjacji z trudnym klientem i odporność na pracę pod presją czasu.”
4. Poziom Przekonań i Wartości (Twój kompas)
- Pytanie: Co jest dla mnie teraz naprawdę ważne w pracy? Czego mnie ta sytuacja uczy o moich granicach?
- Cel: Znalezienie głębszego sensu w zmianie i wyciągnięcie wniosków na przyszłość.
- Przykład: „Wierzę, że moje kompetencje są wartościowe na rynku. Zrozumiałam też, że w nowej pracy moją kluczową wartością będzie większa przejrzystość finansowa firmy.”
5. Poziom Tożsamości (Kim jesteś?)
- Pytanie: Kim jestem, niezależnie od tego, czy mam tę pracę, czy nie?
- Cel: Ostateczne odcięcie poczucia własnej wartości od logo byłego pracodawcy.
- Przykład: „Nie jestem 'byłym pracownikiem firmy X’. Jestem świetną specjalistką, zaradną kobietą, dobrą przyjaciółką i osobą, która wielokrotnie w życiu radziła sobie z kryzysami.”
Dlaczego to działa?
Zazwyczaj, tracąc pracę, mówimy sobie: „Zwolnili mnie (Środowisko), więc jestem do niczego (Tożsamość)”. Przejście przez wszystkie poziomy zmusza Twój mózg do logicznej analizy. Pozwala uświadomić sobie, że wypowiedzenie umowy to tylko zmiana na poziomie środowiska, która w żaden sposób nie wymazuje Twoich kompetencji (poziom 3) ani nie definiuje tego, kim jesteś jako człowiek (poziom 5).
Przeszłam to kilka razy i na razie wspierałam koleżanki.
Wkrótce poszerzę swoje grono wsparcia.
Mówię językiem, którego coachowie nie rozmumieją i bazuję na własnym doświadczeniu